Салауат айту үкімі мен жағдайлары

Шілде 2, 2008

Бұл тақырып аясында салауат айтудың шариғат тұрғысынан алатын үкімін және қай сәттерде айтылатынын талқылаймыз. Әуелгі беттерде біз салауат айтудың кей жағдайда мустахаб, кей жағдайда уәжіп болатынын атап, кішігірім кіріспеге сілтеме жасап өткен болатынбыз. Ондай болса сол кіріспенің мазмұнын осы жерден таба аласыздар:

а) Салауат айтудың уәжіп жағдайы:

* Аллаһ елшісіне (с.а.с) өмірде бір рет болса да салауат айту-уәжіп, ал жалпы алғанда бұл мустахаб амалына жатады. Уәжіпті атқармаған адам күнә алады, ал мустахабты атқармаған адам күнә алмаса да жақсылықтан құр қалмақ.
* Аллаһ елшісінің (с.а.с) есімі аталған бетте салауат айту – уәжіп. Кейбір ғұламалар мустахаб деген. Аллаһ елшісі (с.а.с) бір хадисінде: «Мен аталған кезде маған салауат айтпаған адамның мұрны жерге тисін»,-деген. Хадистегі «Мұрны жерге тисін» дегені «масқара болып, ұятқа ұшырасын» деген сөз. Сондай-ақ, хадисте: «Мен аталған кезде» деген жерде Аллаһ елшісінің есімі аталса да, «пайғамбар» немесе «Аллаһ елшісі» деп, Мұхаммед пайғамбар меңзелсе де салауат айтылу керектігі байқалады.
Read the rest of this entry »

Advertisements

Пайғамбарға салауат айту

Шілде 2, 2008

Аллаһ елшісіне (с.а.с) салауат айту – мұсылман адамның тілімен жасайтын игіліктерінің бірі болып саналады. Салауат айту бір жерде сүннет болса, бір жерде уәжіп болуы да мүмкін. Жалпы, салауат айтуға Аллаһ тағаланың: «Шын мәнінде Аллаһ пен Оның періштелері пайғамбарға салауат айтады. Әй, иман келтіргендер! Оған салауат айтып, ықыласпен сәлем жолдаңдар (амандық тілеңдер)!»,-деген сөздері дәлел болады. (Ахзаб, 33:56).
Сүннетке назар аударатын болсақ, салауат айту жайындағы хадистерді қырыққа жуық сахаба риуаят еткен. Ол хадистерді осы тақырып төңірегінде келтіріп өтуге тырысамыз.

Read the rest of this entry »


«Әссәләму ғаләйкум» сәлем сөзінің маңызы

Маусым 30, 2008

1) «Әссәләму ғаләйкум» сәлем сөзі ынтымақ пен бірлік әкелген сөйлем. Араб тайпаларының сан алуан амандасу үлгісін жойып, барлық мұсылман жұртшылығын бір түрлі амандасу үлгісіне көшіру-ынтымақ пен бірліктің нышаны әрі үлкен хикмет. Әлем мұсылмандары ұлттар мен ұлыстардан құралып, төрткүл әлем тұрғындары өз тілінен өзге тілді білмесе де бәрі бір ауыздан «әссәләму ғаләйкум» деп амандасуы бірліктің нағыз нышаны. Бұл тек мұсылман үмметінің өзара сәлемдесу үлгісі.
Read the rest of this entry »


Сәлем беру үлгілері мен әдептері

Маусым 30, 2008

Сәлемдесу мәселесінде адамдарды екі топқа бөлуге болады. Бірінші тобы – қарапайым мұсылмандар, екіншісі – кәпірлер, дінге қарсы келушілер. Төменде осы екі топты жеке-жеке қарастырып, оларға сәлем беру үлгілері мен әдептерін талқылаймыз. Оған қоса Аллаһқа, періштелерге, пайғамбарларға сәлем жолдау үлгілерінен де бірер мысалдар келтіріп өтеміз.

а) Пасықтығы байқалмайтын қарапайым мұсылмандарға сәлем беру:

Жалпы, сәлем беруші адам: «Әссәләму ғаләйкум уа рахматуллаһи уә бәрәкәәтуһ»,-деп айтуы мустахаб, яғни жақсы, ал жауап қатушы адам: «Уа ғаләйкумус сәләм уа рахмәтуллаһи уә бәрәкәәтуһ»,-деп жауап қатады. Бұлай сәлемдесу отыз жақсылыққа тең. Бір күні Аллаһ елшісі (с.а.с) қасынан бір адам өтіп бара жатып: «Әссәләму ғаләйкум»,-деп, өтіп кетеді. Сонда ол кісі (с.а.с): «Он жақсылық жазылды»,-дейді. Біраз уақыттан кейін басқа бір адам өтіп бара жатып: «Әссәләму ғаләйкум уа рахматуллаһ»,-деп, өтіп кетеді. Сонда Аллаһ елшісі (с.а.с): «Жиырма жақсылық жазылды»,-дейді. Біраз уақыттан соң үшінші адам өтіп бара жатып: «Әссәләму ғаләйкум уа рахматуллаһи уә бәрәкәәтуһ»,-деп, өтіп кеткенінде Аллаһ елшісі (с.а.с): «Отыз жақсылық жазылды»,-дейді. (Нәсәи, Бұхари «Әдәбул муфрад». Сахих /сенімді/ хадис).

Read the rest of this entry »


Білгенге маржан

Маусым 30, 2008

Әріптері санаулы, мағынасы алаулы сөздер мен сөз тіркестері

Құрметті, мұсылман қауым! Аллаһтың мейірімімен көбіміз Ислам дінін ұстанып жүрміз. Аллаһтың қалауымен намазға да бет бұрып, рухани шөлімізді Исламның қайнар бұлағы Құраннан, шарапатты хадистерден білім көсіп, жанымыздың азығы, тәніміздің сәні, көкейіміздің нұры етіп келеміз.
Ата-бабамыз мұсылман, оған шүбә келтірмейміз. Аталарымыздың Ислам дінін ұстанғанын олардың бізге қалдырған мұраларынан байқай аламыз. Үлкен келсе «ассалаумағаликум» деп, қол алысып, төс тигізетіні, пайғамбар есімі аталса «алейһис салам» деп, салауат айтатыны, біреу о дүниелік болса «иманды болсын» дейтіні осының айғағы. Абай атамыздың «Қара сөздерінің» өзі ұлы кемеңгердің Ислами сауатының бір айнасы.
70 жыл бойы дінсіздік түнегіне тұншығып, әбден діннен алыстай бергенде Аллаһтың мейірімімен еліміз егемендік алып, дініміз қайта оралды. Мешіттер саны көбейіп, тиісінше мұсылмандар да арта түсті. Енді бұрынғы «салам братандардың» орны «әссалаумағаликуммен» ауыстырылып, сөзіміз сәнделе бастады. Пайғамбар есімін естісе болды, тілі келгені арапшалап, келмегені қазақшалап, салауат айтуға беттеді.
Бұл өте қуанышты жағдай. Сөзің түзелсе өзің түзелесің демекші, бұл бір жақсы бастама. Байқап қарасақ, қазіргі таңда Ислам тұрғысында көптеген еңбектер жарық көріп жатыр. Шариғат саласында да, сенім мәселесінде де, мінез-құлық жағынан да сөз қозғап, ой түйнектеп жатқандар аз емес. Бұл жолы мен дін жаюшы бауырларымыздың жасап жатқан көл-көсір еңбектеріне кішігірім тамшы ретінде осы бір шағын еңбегімді әзірлеп, мұсылмандар арасында кең қолданыста жүрген кішігірім сөйлемдер мен сөз тіркестерін түсіндіріп, мағыналарын ашып көруге тырыстым. Мағынасыз айта салғаннан гөрі ендігі кезде өзінің не деп, не тілеп тұрғанын түсінсін деген мақсат біздікі. Ондай болса Ұлы Раббымызға тәуекел еттік. Аллаһым, осы бір кішігірім еңбегімізді қабыл алып, мұсылман жұртшылығының жүрегіне қондыра гөр!

Read the rest of this entry »