Үшінші хадис

Сәуір 11, 2008

Абдуррахманның әкесі Абдулла ибн Омар (р.а) жеткізген хабарда: Аллаһ елшісі (с.а.с) айтқан екен:«Ислам бес нәрседе: Аллаһтан өзге құлшылыққа лайық ешкім жоқтығына әрі Мұхаммед Аллаһтың елшісі екендігіне куәлік етуде, намазды толық орындауда, зекет беруде, қажылық жасауда және Рамазанда ораза ұстауда құрылған».

Хадисті Бұхари мен Муслим келтірген.

Read the rest of this entry »

Advertisements

Екінші хадис: Ислам, Иман және Ихсан (жалғасы)

Наурыз 26, 2008

Сөйтіп, «Иман деген не?»-деген сұраққа пайғамбар (с.а.с): «Иман дегеніміз-Аллаһқа, Оның періштелеріне, Оның кітаптарына, Оның елшілеріне, ақырет күніне иман келтіруің және тағдырдың жақсылығы мен жамандығына иман келтіруің»-деп жауап береді. Пайғамбарымыз (с.а.с) тізіп шыққан заттардың бәрі де жүрекпен атқарылатын амал. Яғни осы айтылғандарға жүрекпен сеніп, иман келтіру. Осы жерде айта кетерлік маңызды мәселе бар. Егер Құран мен хадистерде иман, Ислам және ихсан бір жерде, бір мәтінде келсе, онда ол үшеуінің өзіндік жеке-жеке мағыналары болады. Ал егер бір жерде тек қана Ислам, немесе тек қана иман немесе тек қана ихсан келсе, онда сол біреуі үшеуін бірге қамтиды. Осыған қатты мән беріп, есте сақтап жүру керек.
Бұл хадисте иман, Ислам және ихсан бірге келгендіктен, әрбірінің жеке мағынасы болмақ. Демек бұл жердегі иман- алты нәрсеге иман келтіруді білдіреді: Аллаһқа, періштелеріне, кітаптарына, пайғамбарларына, ахырет күніне және тағдырға иман келтіру. Ал осы айтылғандарға иман келтіруші мұсылмандардың имандары әртүрлі болып табылады. Біреулерінің иманы таудай үлкен болса, енді біреулерінің иманы түкке тұрғысыз болмақ. Себебі иман «артады» немесе «кемиді».
Read the rest of this entry »


Екінші хадис: Ислам, Иман және Ихсан

Наурыз 12, 2008

Омардың (Аллаһ оған разы болсын) былай дегені риуаят етіледі: «Бір күні біз Аллаһ елшісінің (с.а.с) қасында отырғанымызда аппақ киімді, қою қара шашты, бойында сапар ізі көрінбейтін және арамыздан оны ешқайссымыз танымайтын бір адам келді. Ол пайғамбарымыздың тізелеріне тізелерін тиістіріп (қарсы) отырды да, екі қолын сандарына қойып: «Әй, Мұхаммед! Маған Ислам туралы хабар берші»,-деді. Аллаһ елшісі (с.а.с): «Ислам дегеніміз-Аллаһтан өзге құлшылыққа лайық тәңір жоқ екеніне әрі Мұхаммед Оның елшісі екеніне куәлік етуің, намазды толық орындауың, зекет беруің, Рамазанда ораза ұстауың және жолын шамаң келсе үйге (Қағбаға) қажылық жасауың»,-деп жауап қайтарды. (Әлгі адам): «Сен рас айттың»,-деді. Ал біз оның сұрақ қойып, кейін растағанына таңқалыстық. Сонан соң ол: «Енді маған иман жайынан хабар берші»,-деді. Аллаһ елшісі (с.а.с): «Иман дегеніміз-Аллаһқа, Оның періштелеріне, Оның кітаптарына, Оның елшілеріне, ақырет күніне иман келтіруің және тағдырдың жақсылығы мен жамандығына иман келтіруің»,-деді. Ол тағы да: «Сен рас айттың»-деді. Сонан соң: «Енді ихсан жайында хабар берші»,-деді. Ол кісі (с.а.с): «Аллаһты көріп тұрғаныңдай құлшылық жасауың. Егер сен оны көріп тұрмасаң да ол сені көріп тұр»,-деді. Әлгі адам: «Енді маған (Қиямет) сағаты жайында хабар берші»,-деді. Сонда (пайғамбар с.а.с): «Сұралушы сұраушыдан артық білмейді ол жайын»,-деді. Әлгі адам: «Онда маған оның белгілерінен хабар берші»,-деп еді, ол кісі: «Күң өзінің ханшайымын туады және жалаңаяқ-жалаңбас қой соңындағы кедейлер биік үйлер салуда жарысатынын көресің»,-деді. Содан соң әлгі адам кетіп қалды. Мен біраз уақыт өткіздім. Сосын ол кісі маған: «Әй, Омар, сұраушының кім екенін білемісің»?-деді. Мен: «Аллаһ пен Оның елшісі жақсырақ біледі»,-деп едім, ол кісі: «Ақиқатында, бұл-Жәбірейіл. Ол сендерге діндеріңді үйрету үшін келді»,-деді. (Муслим, 8; Әбу Дәуд, 4695; Тирмизи, 2610; Насаи, 4990; Ибн Мәжәһ, 63).

Read the rest of this entry »


Бірінші хадис: Амалдар ниетке байланысты

Наурыз 3, 2008

Мүминдердің әмірі Әбу Хафс Омар ибн Хаттаб (р.а) Аллаһ елшісінің (с.а.с): «Шын мәнінде, амалдар ниетке байланысты және расында, әрбір адамға ниет еткені тиесілі. Сондықтан кім Аллаһ пен Оның елшісіне қоныс аударатын болса, онда ол Аллаһ пен Оның елшісіне қоныс аударған болып табылады. Ал кім қол жеткізетін дүние немесе үйленетін әйел үшін қоныс аударса, онда ол сол қоныс аударған нәрсесіне қоныс аударған (болып саналады)»,-дегенін естідім»,-деп риуаят етеді.

Read the rest of this entry »


Бірінші сабақ: Кітаппен танысу

Ақпан 25, 2008

Бұл кітаптың негізін Ибн Салах деген атпен әйгілі мұхаддис ғалым салған. Ол кісі өз шәкірттеріне сабақ беру барысында терең мағыналы, ішінде негізгі ережелер қамтитын 26 хадис жинап қалдырған болатын. Кейін келе имам Науауй осы 26 хадиске тағы 16 хадис қосып, бас аяғы 42-ге жетіп, кітапша атауы: “Науауйдің қырық хадисі” деген атқа ие болады. Бұл кітап аз уақыт ішінде үлкен атаққа ие болып, ғұламалар хадис сабақтарын бастағанда осы кітапшамен бастауды әдетке айналдырды. Бұл кітапқа көптеген түсіндірмелер, шархтар жасалған. Солардың бірі өзіміздің елде де жақында “Кәусар” баспасынан жарық көрген болатын.

Read the rest of this entry »


Білім алу жайында бірер сөз

Ақпан 23, 2008

Барлық мақтау әлемдердің Раббысы Аллаһқа лайық. Пайғамбарымыз Мұхаммедке Аллаһтың салауаттары мен сәлемі болғай!
Білім алу-әрбір мұсылман адамға парыз екені рас. “Бір Аллаға сиынып, кел, балалар, оқылық!”,-деген ұранды жадымызда сақтап, тілімізбен қайталап жүретініміз де рас қой. Сондай-ақ, жас бала еңбектемей тәй-тәй баспасы бәрімізге де белгілі. Жас балаға ілім үйретуде таяқша салудан бастайды. Иә, мұның бәрі де бұл дүниенің заңдылығы. Кез-келген нәрсе бірте-бірте дамып, алға басады. Кеше туған бала бүгін жүгіріп кетпесі хақ. Олай ешкім де жасай алмайды. Міне, осындай дәлел келтіре отырып айтпағым, Ислам ілімдері де осы ережеге бағынады. Хадис іліміне тереңдеймін деген адам алдымен кішігірім кітапшалардан негіз қалағаны дұрыс. Тәпсір оқимын деген адам да солай. Бір кітап оқып ғалым болдым деу-үлкеннің аяқ киімін киіп алып, мен жүремін деген шақалақтайын! Осыны әркез есте ұстаңыздар. Бұған атақты хадис ғұламасы Ибн Шиһаб Әз-Зуһрийдің: “Кімде-кім ілімді бірден алса, дәл солай бірден жоғалтады. Ілім күндердің өтуімен, бірте-бірте келеді”,-деген сөзі дәлел. Имам Науауйдің “Қырық хадис” деген таңдамалы, өте керекті, Исламның негізгі мазмұнын қамтитын хадистер жинағын түсіндіріп, талдап өтуді мақсат етуіміздің де себебі осы. Көлемі шағын болса да, бұл өз алдына хадис ілімінің кілті, Ислам дінінің негізі боларлық ұлы кітапша.

Read the rest of this entry »